اثربخشی تمرینات ذهن‌آگاهی بر کاهش اضطراب

اگر نیاز به همراهی دارید

مشاوران ما آماده اند تا در مسیر بهبود

سلامت روان همراه شما باشند.

تیم تخصصی زروان

ما در زروان با تکیه بر دانش روانشناسی و تجربه بالینی، در کنار شما هستیم تا مسیر رشد و آرامش را با آگاهی و حمایت طی کنید.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی تمرینات ذهن‌آگاهی بر میزان اضطراب و توجه پایدار در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. نمونه‌ای شامل ۴۰ دانشجو به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه (هفته‌ای یک جلسه ۹۰ دقیقه‌ای) تحت آموزش ذهن‌آگاهی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه اضطراب بک (BAI) و آزمون عملکرد پیوسته (CPT) استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تمرینات ذهن‌آگاهی به‌طور معناداری موجب کاهش اضطراب و افزایش توجه پایدار در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (p < 0.05). یافته‌ها حاکی از آن است که ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش مشکلات روان‌شناختی و بهبود عملکرد شناختی دانشجویان به کار رود

اضطراب یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی در میان دانشجویان است که می‌تواند بر تمرکز، حافظه و عملکرد تحصیلی آنان تأثیر منفی بگذارد. در سال‌های اخیر، رویکردهای مبتنی بر ذهن‌آگاهی به‌عنوان روشی غیردارویی و کم‌هزینه برای کاهش اضطراب و بهبود توجه مورد توجه قرار گرفته‌اند. ذهن‌آگاهی به معنای آگاهی لحظه‌به‌لحظه و بدون قضاوت از تجربیات درونی و بیرونی است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا آموزش ذهن‌آگاهی می‌تواند به کاهش اضطراب و افزایش توجه پایدار در دانشجویان کمک کند؟

جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. از میان آنان، ۴۰ نفر به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بک (۱۹۹۰) و آزمون عملکرد پیوسته (رازولد و همکاران، ۱۹۵۶) بود. گروه آزمایش در ۸ جلسه آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر برنامه کابات-زین (۱۹۹۰) شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شدند.

یافته‌های این پژوهش با نتایج مطالعات پیشین (مانند هافمن و همکاران، ۲۰۱۰؛ گلدین و گروس، ۲۰۱۰) همسو است و نشان می‌دهد که ذهن‌آگاهی از طریق افزایش آگاهی از لحظه حال و کاهش نشخوار فکری، به کاهش اضطراب و بهبود توجه کمک می‌کند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود دانشگاه‌ها برنامه‌های آموزشی ذهن‌آگاهی را به‌عنوان بخشی از خدمات مشاوره‌ای و سلامت روان دانشجویان ارائه دهند

پیمایش به بالا